

وقتی کسی تصمیم به خرید موتور اسکوتر میگیرد، معمولا اولین چیزی که به آن فکر میکند قیمت خرید است؛ اما در واقع هزینههای بعد از خرید تعیین میکند که این وسیله چقدر اقتصادی است. بسیاری از کاربران شهری روزانه بین 10 تا 30 کیلومتر مسیر طی میکنند و اگر وسیله نقلیه مصرف یا استهلاک بالایی داشته باشد، در طول یک سال هزینه زیادی ایجاد خواهد کرد.
اسکوترها به طور متوسط برای استفاده شهری طراحی شدهاند و عمر مفید موتور آنها در صورت نگهداری صحیح میتواند به بیش از 50 تا 70 هزار کیلومتر برسد. این عدد برای یک وسیله شهری کاملا مناسب محسوب میشود و نشان میدهد اگر سرویسها به موقع انجام شوند، هزینه نگهداری چندان سنگین نخواهد بود. در بررسی هزینه نگهداری موتور اسکوتر، چند عامل مهم نقش دارند؛ از جمله:
اگر این موارد به صورت عددی بررسی شوند، تصویر دقیقتری از خرج واقعی موتور اسکوتر به دست میآید.
برای مثال، یک اسکوتر شهری اگر روزانه 20 کیلومتر حرکت کند، در ماه حدود 600 کیلومتر پیمایش خواهد داشت. همین عدد نشان میدهد حتی تفاوت کوچک در مصرف سوخت یا هزینه سرویس، در طول سال میتواند تاثیر قابل توجهی بر هزینه کلی داشته باشد. به همین دلیل آگاهی از هزینههای واقعی نگهداری، کمک میکند خریدار تصمیمی آگاهانه بگیرد و بداند آیا اسکوتر برای سبک زندگی او گزینه اقتصادی محسوب میشود یا نه.
یکی از مهمترین دلایل محبوبیت اسکوترها، مصرف سوخت پایین آنهاست. بیشتر اسکوترهای شهری بین 2 تا 3 لیتر در هر 100 کیلومتر بنزین مصرف میکنند. این عدد در مقایسه با خودروهای شهری که معمولا بین 7 تا 10 لیتر مصرف دارند، بسیار اقتصادی است. اگر فردی روزانه 20 کیلومتر تردد داشته باشد، با مصرف متوسط 2.5 لیتر در صد کیلومتر، در ماه حدود 15 لیتر بنزین مصرف خواهد کرد. این مقدار برای وسیله نقلیه روزانه بسیار کم محسوب میشود و نشان میدهد هزینه سوخت اسکوتر در سطح پایینی قرار دارد.
مصرف سوخت به سبک رانندگی نیز وابسته است. رانندگی نرم، حفظ سرعت یکنواخت و سرویس به موقع موتور میتواند مصرف را تا حدود 10 درصد کاهش دهد. در مقابل، شتاب گیریهای ناگهانی یا حرکت طولانی با گاز بالا باعث افزایش مصرف میشود. حجم موتور نیز تاثیرگذار است. اسکوترهای 110 سی سی معمولا نزدیک به 2 لیتر مصرف دارند، در حالی که مدلهای 150 سی سی ممکن است به 3 لیتر برسند. با این حال حتی این عدد نیز همچنان در دسته وسایل کم مصرف قرار میگیرد.
در نتیجه، از نظر سوخت، موتور اسکوتر یکی از اقتصادیترین گزینهها برای تردد شهری محسوب میشود و سهم زیادی از هزینه ماهانه کاربر را کاهش میدهد.
روغن موتور نقش حیاتی در سلامت انجین دارد و تعویض به موقع آن میتواند عمر موتور را تا چند برابر افزایش دهد. در بیشتر اسکوترهای شهری، حجم روغن موتور حدود 800 میلی لیتر تا 1 لیتر است. معمولا توصیه میشود روغن موتور هر 1000 تا 1500 کیلومتر تعویض شود. برای کاربری شهری، این یعنی تقریبا هر 2 تا 3 ماه یک بار نیاز به تعویض روغن خواهید داشت. اگر کاربر روزانه استفاده زیادی داشته باشد، این فاصله ممکن است کوتاهتر شود.
تعویض روغن شامل خود روغن و هزینه سرویس است. اگر از روغن استاندارد استفاده شود، این سرویس جزو ارزانترین بخشهای نگهداری موتور محسوب میشود. مهمتر از هزینه، تاثیر آن بر جلوگیری از خرابیهای بزرگ است. روغن نامناسب یا دیر تعویضشده میتواند باعث افزایش اصطکاک، کاهش توان موتور و حتی آسیب جدی به قطعات داخلی شود. در چنین شرایطی هزینه تعمیر ممکن است چندین برابر هزینه تعویض روغن باشد.
بنابراین تعویض روغن به موقع، نه تنها هزینه بالایی ندارد، بلکه یکی از مهمترین راههای کاهش خرج نگهداری در بلندمدت است.
بیشتر اسکوترها از سیستم انتقال قدرت تسمهای استفاده میکنند. این تسمه وظیفه انتقال نیرو از موتور به چرخ را دارد و یکی از قطعات مصرفی محسوب میشود. عمر تسمه معمولا بین 8 تا 15 هزار کیلومتر است. این عدد به کیفیت قطعه، سبک رانندگی و شرایط مسیر بستگی دارد. رانندگی در ترافیک سنگین یا مسیرهای شیب دار میتواند عمر تسمه را کاهش دهد.
بازرسی تسمه بهتر است هر 3 تا 5 هزار کیلومتر انجام شود تا در صورت وجود ترک یا ساییدگی، قبل از پاره شدن تعویض شود. پاره شدن تسمه معمولا باعث توقف کامل موتور میشود و دردسر ایجاد میکند. در کنار تسمه، رولرها و کلاچ اتوماتیک نیز نیاز به بررسی دورهای دارند. این قطعات اگر به موقع سرویس شوند، عملکرد نرم موتور حفظ میشود و مصرف سوخت نیز کنترل خواهد شد.
به طور کلی، سیستم انتقال قدرت اسکوتر نسبت به گیربکسهای دندهای هزینه نگهداری پیچیدهای ندارد و با سرویس ساده میتوان عمر آن را افزایش داد.
لاستیکها جزو قطعات مصرفی مهم هستند که مستقیما بر ایمنی و کیفیت رانندگی تاثیر میگذارند. عمر لاستیک اسکوتر معمولا بین 10 تا 20 هزار کیلومتر است. این عدد به نوع مسیر و سبک رانندگی وابسته است. حرکت در خیابانهای ناهموار یا ترمزگیریهای شدید میتواند عمر لاستیک را کاهش دهد. بررسی آج لاستیک هر چند ماه یک بار توصیه میشود.
فشار باد مناسب نیز نقش مهمی دارد. فشار کم باعث افزایش مصرف سوخت و استهلاک سریعتر لاستیک میشود، در حالی که فشار بیش از حد، کنترل موتور را کاهش میدهد. تعویض به موقع لاستیک علاوه بر افزایش ایمنی، باعث میشود سیستم تعلیق و ترمز نیز عملکرد بهتری داشته باشند و هزینه تعمیرات بعدی کاهش یابد.
در مجموع، لاستیکها هزینه دورهای دارند اما اگر به درستی نگهداری شوند، در بازه طولانی نیاز به تعویض خواهند داشت.
سیستم ترمز در اسکوترها معمولا شامل دیسک جلو و کفشکی عقب است. لنت ترمز جلو معمولا بین 5 تا 10 هزار کیلومتر عمر دارد. اگر رانندگی بیشتر در ترافیک انجام شود، این عدد ممکن است کاهش یابد. بررسی ضخامت لنت هر چند ماه یک بار کمک میکند قبل از تمام شدن، تعویض انجام شود. لنتهای با کیفیت علاوه بر افزایش ایمنی، از آسیب به دیسک ترمز جلوگیری میکنند. اگر لنت دیر تعویض شود، ممکن است دیسک نیز نیاز به تعویض پیدا کند که هزینه بیشتری دارد.
روغن ترمز نیز بهتر است هر 1 تا 2 سال تعویض شود تا عملکرد سیستم حفظ گردد. به طور کلی، هزینه نگهداری سیستم ترمز در اسکوتر پایین است، اما تاثیر آن بر ایمنی بسیار بالاست.
باتری اسکوتر معمولا بین ۲ تا ۳ سال عمر مفید دارد. این عمر به میزان استفاده، کیفیت باتری و شرایط نگهداری بستگی دارد. استارتهای مکرر، استفاده کم از موتور یا پارک طولانی مدت میتواند عمر باتری را کاهش دهد. بهتر است موتور حداقل هفتهای چند بار روشن شود تا شارژ باتری حفظ گردد.
بررسی اتصالات باتری و جلوگیری از سولفاته شدن نیز میتواند عمر آن را افزایش دهد. باتری سالم علاوه بر روشن شدن آسان موتور، در عملکرد چراغها و سیستم برق نقش مهمی دارد. در مجموع، باتری هزینه دورهای دارد اما با نگهداری صحیح میتوان عمر آن را افزایش داد.
اسکوترها معمولا دارای فیلتر هوا و فیلتر بنزین هستند. فیلتر هوا بهتر است هر 3 تا 5 هزار کیلومتر بررسی و در صورت نیاز تعویض شود. فیلتر کثیف باعث افزایش مصرف سوخت و کاهش توان موتور میشود. این موضوع در طول زمان میتواند هزینه سوخت را افزایش دهد. فیلتر بنزین نیز هر 10 هزار کیلومتر بررسی میشود و تعویض آن باعث حفظ سلامت سیستم سوخترسانی خواهد شد. هزینه این فیلترها پایین است، اما تاثیر آنها بر عملکرد موتور بسیار زیاد است.
اگر موتور به درستی سرویس شود، تعمیرات اساسی معمولا دیرتر اتفاق میافتد. با این حال، استفاده طولانی مدت ممکن است نیاز به تنظیم سوپاپ، تعمیر کاربراتور یا سرویس سیستم تعلیق ایجاد کند. این موارد معمولا بعد از 20 تا 30 هزار کیلومتر دیده میشوند و جزو هزینههای دورهای بلندمدت محسوب میشوند. نگهداری صحیح میتواند این هزینهها را تا حد زیادی کاهش دهد.
با در نظر گرفتن مصرف سوخت حدود 2 تا 3 لیتر، تعویض روغن هر 1000 کیلومتر، تسمه هر 10 هزار کیلومتر و لاستیک هر 15 هزار کیلومتر، مشخص میشود هزینه نگهداری اسکوتر در سطح پایینی قرار دارد. این اعداد نشان میدهد اسکوتر یکی از اقتصادیترین وسایل حملونقل شهری است.
اگر سرویسها به موقع انجام شوند، هزینه نگهداری سالانه اسکوتر بسیار کمتر از خودرو یا حتی برخی موتورهای سنگین خواهد بود. در نتیجه، برای استفاده شهری، اسکوتر گزینهای کم خرج، کاربردی و منطقی محسوب میشود.
نظرات